| تا چند روز دیگر دور سوم گفت و گوهای چهار جانبه برای ایجاد روند صلح در افغانستان برگزار می گردد.دور اول و دوم این نشست در اسلام آباد و کابل برگزار شد ولی با نتیجه مثبتی مواجه نبود. حاصل آن نشست ها جز تاکید بر تداوم نشست حاصلی نداشت. اما نشست آتی در حالی برگزار می گردد که طالبان پیش شرط های مشخصی را عنوان کرده اند.بر جسته ترین نکته ای که در پیش شرط طالبان دیده می شود، بیرون شدن آن گروه از لیست سیاه شورای امینت سازمان ملل متحد است. گرچه در گذشته هم پیش شرط هایی از سوی طالبان عنوان شده بود، اما تصریح نشده است که پیش شرط جدید به جای شروط گذشته نشسته یا آن که در طول آن قرار دارد. یعنی طالبان افزون بر پیش شرط های گذشته پیش شرط کنونی را عنوان کرده که از لیست سیاه شورای امنیت سازمان ملل متحد حذف شوند؟ اگر چنانچه پیش شرط کنونی افزون بر شرایط گذشته باشد به معنای آنست که طالبان در صدد سنگین تر کردن پیش شرط های خود و تحمیل خواسته های حد اکثری خود برحکومت افغانستان است که در این صورت عملی شدن هر یک از آنها کاری سنگین و دشواری است. بویژه شرط هایی که در گذشته عنوان شده بود بار سنگینی بر حکومت افغانستان به حساب می آید، و گمان نمی رود که آن پیش شرط ها از سوی حکومت افغانستان پذیرفته شدنی باشد و یا حکومت بتواند به آن خواسته ها تن در دهد.به سخن دیگر حکومت افغانستان نمی تواند شرط ایجاد حکومت اسلامی از نوع طالبانی را بپذیرد و نه توان تغییر قانون اساسی کشور را برای تامین دیدگاه طالبان دارد و نه هم نیروهای خارجی از افغانستان خارج می شوند. البته فضای سنگینی که میان حکومت افغانستان و پاکستان وجود دارد، بی اعتمادی چنان عمیق و پرناشدنی است که حکومت افغانستان این گونه پیش شرط ها را نه برای تامین صلح بلکه فرافگنی و تن ندادن به صلح می داند.از این جهت قابل پذیرش نیست مگر این که قدرت های جهانی از جمله چین و ایالات متحده امریکا تضمین کنند که پاکستان به تعهدات خود پایبند خواهد ماند.پیش شرط کنونی نیز گرچه به عنوان حکومت افغانستان ارایه نشده، اما در عملی شدن آن بی تردید حکومت افغانستان نقش خواهد داشت. همان گونه که در گذشته با پیشنهاد حکومت کرزی برخی چهره های طالبان از لیست سیاه شورای امنیت حذف شدند و یا آن که برخی چهره های آن گروه از زندان امریکایی ها نجات یافتند در تامین پیش شرط کنونی نیز حکومت افغانستان نقش خواهد داشت.پرسشی که بوجود می آید آنست که پذیرفته شدن پیش شرط کنونی چه تاثیری بر روند صلح در افغانستان خواهد نهاد و افزون برآن چه تضمینی وجود دارد که در صورت پذیرفتن این شروط توسط شورای امنیت، طالبان به ایجاد روند صلح تن در دهند و وارد مذاکره با حکومت افغانستان شوند؟بیرون شدن طالبان از لیست سیاه شورای امنیت سازمان ملل متحد به معنای ایجاد فضای مانور بیشتر و گشوده بودن دست این گروه در میدان چانه زنی های سیاسی با حکومت افغانستان است.ممکن است حذف از لیست شورای امنیت، امکان بیرون رفتن این گروه از سیطره حکومت و سازمان استخبارات پاکستان را فراهم کند. اما هیچ تضمینی وجود ندارد که فضای جدید واکنش مثبت طالبان را به همراه داشته باشد و آن گروه را وارد فاز سیاسی کند.حکومت و مردم افغانستان به طالبان به چشم یک گروه شورشی می نگرند - که واقعیات همانست - که علیه حکومت مشروع و قانونی دست به شورش زده و در بیست سال گذشته جز خشونت و درنده خویی از آن گروه هدفی تعریف نشده است.آنچه تا هنوز خواستار آن بوده برای حکومت افغانستان هیچ گاه مشروعیت نداشته و حکومت افغانستان آن خواسته ها را به رسمیت نشناخته است. دولت افغانستان بیشتر به دنبال معامله است تا در یک داد و ستد سیاسی میان حکومت افغانستان و پاکستان مشکل طالبان را میان دو کشور حل کند و طالبان مجبور شوند در بدنه حکومت افغانستان جا بجا شوند و این جابجایی نیز در دست حکومت افغانستان قرار داشته باشد.اما طالبان پاک از منظر دیگر به قضایا می نگرند، برداشتی وارونه ای دارند. همین برداشت دو گانه و متناقض است که حکومت و طالبان از یکدیگر روز به روز دورتر می سازد و امکان تفاهم و تبادل افکار را مشکل تر می کند. حذف از لیست سیاه شورای امنیت سازمان ملل نیز هزینه های سنگینی بر آن سازمان تحمیل می کند؛ زیرا وجهه سازمان ملل متحد را سخت دچار خدشه می سازد، مگر این که تضمینی بدست آمده باشد و طالبان خود را با اهداف سازمان ملل متحد که ایجاد صلح و همزیستی مسالمت آمیز در کشور است وفق دهند و به خواسته های سازمان ملل متحد تمکین کنند.آنچه پذیرفتن این پیش شرط ها را بیش از پیش دشوار می سازد، نگاه به گذشته این گروه است. حکومت کرزی نیز با پذیرفتن ریسک و با دادن امتیازهایی می خواست این گروه را وا دار به مذاکره سیاسی کند. اما دیده شد که افراد این گروه از زندان های امریکایی ها نجات یافتند یا به صف طالبان پیوستند یا این که زندگی خصوصی خود را اداره می کنند.به هر صورت در روند صلح تاثیری برجای نگذاشتند. امروز هم همین باور وجود دارد که با ایجاد فضای مانور بیشتر برای طالبان فقط امکان چانه زنی برای طالبان بیش از پیش فراهم می گردد معلوم نیست که طالبان وارد فاز سیاسی شوند و تن به مذاکره و تفاهم با حکومت افغانستان بدهند. |  |
↧
طالبان و پیش شرط های جدید!
↧
